ديوانگان و اطفالى كه نماز فهم نيستند جايز مىباشد « 1 » . و چنان‌كه امامت مردان كلًا درست است ، امامت زنان هم براى زنان مانند جماعت غير جمعه نيز جايز است ، به‌شرط اين‌كه در محدوده‌ى نماز مرد شايسته‌اى وجود نداشته باشد و گرنه واجب است توسط مرد اقامه گردد تا اضافه‌ى بر زنان مردان هم بتوانند در آن شركت نمايند . مسأله‌ى 370 - نص آيه‌ى جمعه و حدود دويست روايت ، نماز جمعه را در حضور و غياب امام معصوم واجب كرده است ، زيرا « الذين آمنوا » تمامى مؤمنان را به‌سند ايمان مأمور به‌نماز جمعه كرده و آيه‌ى شريفه « إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ » وجوب نماز جمعه را در اعلام وقت آن كه همان ظهر شرعى است مقرّر فرموده است چنان كه « وَ إذَا نَادَيْتُمْ إلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُواً وَ لَعِباً » ( سوره‌ى مائده ، آيه‌ى 58 ) گواه بر اين معنى است ، و ما براى نماز ندايى به‌جز اذان در وقتش نداريم ، مگر در نماز ميت كه ندايش « الصلاة الصلاة » است و در حقيقت نماز هم نيست . مسأله‌ى 371 - با توجه به‌مسأله‌ى قبل دو خطبه واجب است پس از اذان ظهر تا حدود يك ساعت بعد از ظهر انجام گيرد زيرا دو خطبه برحسب آيات مربوطه‌اش و رواياتى به‌جاى دو ركعت اول نماز است ، و « ذكراللَّه » هم شامل دو خطبه و دو ركعت است ، زيرا « ذكراللَّه » اعم است از « صلاة » و سعى هم براى هر دوى خطبه و نماز است ، و آيا سعى و كوشش براى حضور در « ذكراللَّه » تنها براى نماز است كه دو خطبه مستمعى نمىخواهد ؟ جواب اينستكه « فَاْسعَوا الى ذكراللَّه » آغازش دو خطبه و پايانش دو ركعت جمعه است كه در اين‌جا به‌حسب آيه شريفه « اذا نودى للصّلوة » و آيه‌ى شريفه « فاذا قُضِيَتِ الصلاة » ثابت مىشود كه اولًا دو خطبه جزو نماز است و ثانياً معلوم مىشود كه اوّل

--> ( 1 ) - سيد در ذخيره گويد ظاهراً علما اتفاق دارند بر اين مسأله ، چنان‌كه شيخ طوسى هم در كتاب خلاف نفى خلاف كرده ، و شهيد اول نيز در كتاب ذكرى ادّعاى اتفاق كرده و از شهيد ثانى ، تهذيب ، نهاية ، غُنيه ، سرائر ، الجامع ، و نيز در كتاب‌هاى محقق و ديگران آمده است كه حضور معذوران در نماز جمعه كافى است ، البته به‌جز ديوانگان و مانندشان